Elektronik Sigaralar ve Isıtılmış Tütün Ürünleri Güvenli mi?

Son yıllarda elektronik sigaralar (vape) ile IQOS, Terea gibi ısıtılmış tütün ürünlerinin kullanımı hızla arttı. Özellikle gençler arasında yaygınlaşan bu ürünler, çoğu zaman “normal sigaradan daha az zararlı”, “sadece su buharı çıkarıyor” veya “sigarayı bırakmaya yardımcı oluyor” gibi söylemlerle tanıtılıyor.

Peki gerçekten öyle mi? Bilimsel çalışmalar bize ne söylüyor?

Elektronik Sigara ile Isıtılmış Tütün Ürünleri Aynı Şey mi?

Hayır.

Elektronik sigaralar, nikotin içeren bir sıvıyı ısıtarak aerosol oluşturur.

IQOS, Terea gibi ısıtılmış tütün ürünleri ise gerçek tütünü yüksek sıcaklıkta ısıtır. Tütün klasik sigaradaki gibi tamamen yanmasa da bu işlem sırasında nikotinle birlikte sağlığa zararlı birçok kimyasal madde ortaya çıkar.

Bu nedenle her iki ürün için de “sadece su buharı içeriyor” demek doğru değildir. Solunan aerosol; nikotin, çok ince parçacıklar ve sağlığa zarar verebilecek çeşitli kimyasallar içerir.

“Daha Az Zararlı” Demek “Güvenli” Demek Değildir

Bazı zararlı maddeler klasik sigaraya göre daha düşük miktarlarda bulunabilir. Ancak bu durum bu ürünlerin güvenli olduğu anlamına gelmez.

Günümüzde yapılan bilimsel çalışmalar, elektronik sigaraların ve ısıtılmış tütün ürünlerinin kalp-damar sistemi ve akciğerler üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğini göstermektedir.

Riskin bir miktar azalması, riskin ortadan kalktığı anlamına gelmez.

Kalbinizi Nasıl Etkiliyor?

Nikotin güçlü bir uyarıcıdır.

Elektronik sigara veya ısıtılmış tütün ürünü kullanıldıktan kısa süre sonra;

• Kalp hızı artabilir.
• Tansiyon yükselebilir.
• Damarlar daha sert hâle gelebilir.
• Damarların iç yüzeyinin (endotel) normal çalışması bozulabilir.

Bu değişiklikler zaman içinde damar sertliği gelişimine katkıda bulunabilir ve kalp krizi ile inme riskini artırabilir.

Özellikle yüksek tansiyon, diyabet, yüksek kolesterol veya bilinen kalp hastalığı olan kişilerde bu risk daha da önemlidir.

Akciğerler de Etkileniyor

Bu ürünlerden çıkan aerosol yalnızca nikotin içermez.

Araştırmalarda;

• Öksürük,
• Nefes darlığı,
• Hava yollarında tahriş,
• Astım belirtilerinde kötüleşme,
• Akciğer fonksiyonlarında bozulma

gibi olumsuz etkiler bildirilmiştir.

Uzun dönem etkileri hâlâ araştırılıyor olsa da, mevcut bilimsel veriler bu ürünlerin güvenli olduğunu söylemek için yeterli değildir.

En Büyük Hatalardan Biri: Hem Sigara Hem Elektronik Sigara Kullanmak

Birçok kişi elektronik sigaraya veya ısıtılmış tütün ürününe başladıktan sonra normal sigarayı tamamen bırakmıyor. Bunun yerine her iki ürünü birlikte kullanmaya devam ediyor. Bu durum “çift kullanım (dual use)” olarak adlandırılır.

Bilimsel çalışmalar, çift kullanımın beklenen sağlık faydasını sağlamadığını göstermektedir. Kişi hem klasik sigaranın hem de elektronik sigara veya ısıtılmış tütün ürünlerinin zararlı etkilerine maruz kalmaya devam eder. Nikotin bağımlılığı sürerken kalp ve damar sistemi üzerindeki risk de devam eder. Bazı araştırmalar, çift kullanımın tek başına sigara kullanımına kıyasla kardiyovasküler olay riskini daha da artırabileceğini düşündürmektedir.

Bu nedenle normal sigarayı azaltırken elektronik sigara veya ısıtılmış tütün ürünü kullanmaya başlamak sağlıklı bir çözüm değildir. Hedef, nikotin ve tütün kullanımını tamamen bırakmak olmalıdır.

Gençler İçin Neden Daha Büyük Risk?

Meyve, nane ve tatlı aromaları bu ürünleri özellikle gençler için daha cazip hâle getirmektedir.

Erken yaşta nikotin kullanımı;

• Bağımlılığın daha kolay gelişmesine,
• Beyin gelişiminin olumsuz etkilenmesine,
• İlerleyen yıllarda klasik sigara kullanımına geçiş riskinin artmasına

neden olabilir.

Bu nedenle birçok ülkede aromalı ürünlere yönelik kısıtlamalar uygulanmaktadır.

Pasif Maruziyet Masum Değildir

Elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinden çıkan aerosol yalnızca kullanıcıyı değil, çevresindeki kişileri de etkileyebilir.

Aerosol içinde nikotin, ince partiküller ve çeşitli kimyasallar bulunduğu için kapalı ortamlarda bu ürünlerin kullanılması çevrede bulunan kişiler açısından da sağlık riski oluşturabilir.

Sigarayı Bırakmanın En Güvenli Yolu

Bazı kişiler elektronik sigara veya ısıtılmış tütün ürünlerini sigarayı bırakmak amacıyla kullanmaktadır. Ancak birçok kullanıcı zamanla hem normal sigarayı hem de bu ürünleri birlikte kullanmaya devam etmektedir.

Bugün için sigarayı bırakmada en etkili yaklaşım; hekim desteği, davranışsal danışmanlık ve etkinliği bilimsel olarak kanıtlanmış ilaç tedavileridir.

Sonuç

Elektronik sigaralar ve ısıtılmış tütün ürünleri klasik sigaradan farklı teknolojiler kullanıyor olabilir. Ancak farklı olmaları, zararsız oldukları anlamına gelmez.

Bugün elimizdeki bilimsel kanıtlar, bu ürünlerin kalp ve damar sistemi ile akciğerler üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğini göstermektedir. Özellikle gençler, hamileler ve kalp-damar hastalığı bulunan kişiler için bu ürünler güvenli kabul edilmemektedir.

Kalp sağlığını korumanın en doğru yolu; sigara, elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünleri dahil olmak üzere tüm nikotin ve tütün ürünlerinden uzak durmaktır.

Unutmayın; daha az zararlı olduğu iddia edilen bir ürün, zararsız olduğu anlamına gelmez. Kalbiniz için en güvenli seçenek, nikotin ve tütünden tamamen uzak bir yaşamdır.